Donmuş Telefonu Yeniden Başlatma
Telefon ekranı bir anda taş kesilir. Dokunmalara cevap yoktur, ana ekran tuşu işe yaramaz, hatta bazen ekran tamamen siyah kalır ama cihaz elinizde ısınmaya devam eder. Bu durum, konuya yeni başlayan çoğu kullanıcıya cihazın bozulduğunu düşündürür. Oysa çoğu zaman yaşanan şey basit bir yazılım kilitlenmesidir ve doğru tuş kombinasyonuyla birkaç saniye içinde çözülür.
Donma nedir, hız kaybından farkı ne?
Telefon donması ve hız kaybı çoğu zaman aynı torbaya atılır, ama ikisi farklı belirtilerdir. Hız kaybında cihaz çalışmaya devam eder; uygulamalar geç açılır, kaydırma takılır, klavye harfleri geç yazar. Donmada ise sistem tamamen cevap vermeyi bırakır. Aradaki farkı ayırt etmek, ne yapmanız gerektiğini de belirler.
- Yavaşlama: Genellikle dolu depolama, arka planda çalışan çok sayıda uygulama veya eski bir sistem sürümünden kaynaklanır. Depolama alanı tıka basa dolu bir telefonda yazma işlemleri yavaşlar; bu konuda ayrı bir rehberimiz var.
- Anlık donma: Bir uygulamanın bellekte takılması, aşırı ısınma ya da yarım kalmış bir güncelleme gibi tek seferlik olaylar tetikler.
- Tekrarlayan donma: Aynı uygulamayı açtığınızda ya da belli bir işlemde her seferinde kilitlenme yaşanıyorsa, sorun uygulamada veya sistem dosyalarındadır.
Telefon donması hız kaybıyla birlikte geliyorsa, yani cihaz haftalardır ağırlaşıyor ve artık tamamen kilitleniyorsa, yeniden başlatma geçici bir rahatlama sağlar; asıl çözüm depolamayı boşaltmak ve gereksiz uygulamaları kaldırmaktır.
Önce bunları deneyin
Zorunlu yeniden başlatmaya geçmeden önce iki basit adım sık sık işe yarar:
- Otuz saniye bekleyin. Cihaz ağır bir işlemi bitirmeye çalışıyor olabilir. Özellikle güncelleme sonrası ilk açılışlarda sistem birkaç dakika donuk görünebilir.
- Şarj kablosunu takın. Batarya tamamen bittiyse ekran siyah kalır ve cihaz donmuş sanılır. Kabloyu takıp beş dakika bekleyin; şarj simgesi görünürse sorun donma değildir.
- Cihazı soğutun. Aşırı ısınan telefonlar kendini korumak için yanıt vermeyi keser. Kılıfını çıkarıp gölgede bekletin.
Zorunlu yeniden başlatma yöntemleri
Bu işlem verilerinizi silmez. Cihazın gücünü donanım seviyesinde keser ve sistemi sıfırdan açar; fişi çekip takmanın telefondaki karşılığıdır. Modele göre kombinasyon değişir:
| Cihaz | Yapılacak işlem | Süre |
|---|---|---|
| Çoğu Android telefon | Güç + Ses Kısma tuşlarına birlikte basılı tutun | 10-20 saniye |
| Bazı Samsung modelleri | Güç + Ses Kısma (logo görünene kadar) | 7-15 saniye |
| iPhone 8 ve sonrası | Ses Açma'ya bas-bırak, Ses Kısma'ya bas-bırak, ardından Yan tuşu basılı tut | Elma logosu çıkana dek |
| iPhone 7 / 7 Plus | Yan tuş + Ses Kısma birlikte | 10 saniye |
| iPhone 6s ve öncesi | Ana Ekran + Güç tuşu birlikte | 10 saniye |
| Çıkarılabilir bataryalı eski cihazlar | Kapağı açıp bataryayı çıkarın, 15 saniye bekleyip takın | — |
Tuşları bırakma zamanı önemlidir: ekranda üretici logosu belirdiği anda parmağınızı çekin. Basılı tutmaya devam ederseniz cihaz kurtarma moduna girebilir ve bu, yeni başlayan biri için gereksiz bir karmaşa yaratır. Yanlışlıkla o ekrana düşerseniz panik yapmayın; "Yeniden başlat" seçeneğini seçmeniz yeterlidir.
Yöntemlerin karşılaştırması
| Yöntem | Ne zaman kullanılır | Veri riski |
|---|---|---|
| Normal kapatma menüsü | Ekran hâlâ dokunmaya cevap veriyorsa | Yok |
| Zorunlu yeniden başlatma | Ekran tamamen kilitliyse | Yok, sadece açık dosyalar kaydedilmez |
| Bataryanın bitmesini bekleme | Tuş kombinasyonu işe yaramazsa | Yok, ama saatler sürebilir |
| Güvenli mod (Android) | Belirli bir uygulama sürekli dondurulmaya sebep oluyorsa | Yok |
| Fabrika ayarlarına dönme | Son çare, diğer her şey denendiyse | Yüksek — her şey silinir |
Yeniden başlattıktan sonra ne yapmalı?
Telefon açıldığında sorunun tekrarlamaması için birkaç adım atın. Önce depolama alanına bakın; boş alan yüzde on beşin altına düştüyse fotoğrafları yedekleyip önbelleği temizleyin. Ardından son günlerde kurduğunuz uygulamaları gözden geçirin. Donma belli bir uygulamayı açtığınızda başlıyorsa o uygulamayı kaldırıp yeniden kurmak çoğu zaman yeter; Android'de uygulama kurup silme adımlarını anlattığımız rehber bu noktada işinizi görür.
Bekleyen sistem güncellemelerini de yükleyin. Üreticiler kilitlenmeye yol açan hataları bu güncellemelerle kapatır. Batarya sağlığı düşmüş cihazlarda ani kapanma ve donma birlikte görülebilir; batarya ömrünü uzatma alışkanlıkları bu tabloyu da hafifletir.
Ayda bir kez telefonunuzu normal yolla kapatıp açmak, biriken geçici dosyaları tem